you're reading...
Theodor W Adorno

Theodor Adorno “Minima Moralia αφορισμός 106”

Αφορισμός 106

Όλα τα λουλουδάκια1. – Η ρήση, μάλλον του Jean Paul2, ότι οι αναμνήσεις είναι το μόνο κτήμα, το οποίο κανένας δεν μπορεί να μας πάρει, ανήκει στην εφεδρεία της ανήμπορης συναισθηματολογικής παρηγοριάς, η οποία επιζητεί να πείσει, ότι η παραιτούμενη απόσυρση του υποκειμένου στην εσωτερικότητα είναι ακριβώς η εκπλήρωση, την οποία αυτό εγκαταλείπει. Στήνοντας το αρχείο του εαυτού του, το υποκείμενο κατάσχει το δικό του απόθεμα εμπειρίας ως ιδιοκτησία και έτσι το μετατρέπει πάλι σε κάτι εντελώς εξωτερι­κό προς το υποκείμενο. Η περασμένη εσωτερική ζωή γίνεται σύνολο επίπλων, όπως αντίστροφα κάθε κομμάτι ρυθμού Biedermeier3 ήταν καμωμένο ως ανάμνηση μεταμορφωμένη σε ξύλο.  Ο εσωτερικός χώρος, όπου η ψυχή στεγάζει τη συλλογή των απομνημονευμάτων και αξιοπερίεργων της, είναι ετοιμόρροπος. Οι αναμνήσεις δεν γίνε­ται να φυλαχτούν σε συρτάρια και αρχειοθήκες· απεναντίας, μέσα τους το παρελθόν διαπλέκεται αξεδιάλυτα με το παρόν. Κανένας δεν τις ορίζει ελεύθερα και κατά βούληση, όπως εγκωμιάζουν οι επηρμένες ρήσεις του Jean Paul. Όπου ακριβώς φθάνουν να είναι ευκυβέρνητες και αντικειμενοποιημένες, όπου το υποκείμενο τις θεωρεί εντελώς διασφαλισμένες, οι αναμνήσεις ξεθωριάζουν όπως οι λεπτεπίλεπτες ταπετσαρίες τοίχου στο εκθαμβωτικό φώς του ήλιου. Όπου όμως, υπό την προστασία της λήθης, διατηρούν τη δύναμη τους, κινδυνεύουν όπως κάθε τι ζων. Γιαυτό η στραμμένη κατά της εκπραγμάτισης σύλληψη του Bergson και του Proust, σύμφωνα με την οποία το παρόν, η αμεσότητα, συγκροτείται μόνον με τη διαμεσολάβηση της μνήμης, ως αλληλεπίδραση του τώρα και του τότε, δεν έχει μόνο μια σωτήρια, αλλά και μια καταχθόνια όψη. Όπως ακριβώς κανένα παλιότερο βίωμα δεν είναι πραγματικό, αν η απροαίρετη ενθύμηση δεν το έχει ελευθερώσει από τη νεκρική ακαμψία της απομονωμένης του ύπαρξης, έτσι, αντίστροφα, καμιά ανάμνηση δεν είναι διασφαλισμένη, αυθύπαρκτη, αδιάφορη για το μέλλον εκείνου που την τρέφει· τίποτε περασμένο δεν γίνεται, με τη μετάβαση του στην απλή παράσταση, άτρωτο από την κατάρα του εμπειρικού παρόντος. Η πιο μακάρια ανάμνηση ενός ανθρώπου μπορεί να αναιρεθεί στην ουσία της από τη μεταγενέστερη εμπειρία. Όποιος αγάπησε και προδίδει την αγάπη, δεν προξενεί κακό μόνο στην εικόνα του υπάρξαντος, άλλα και στο ίδιο το τελευταίο. Με ακαταμάχητη προφάνεια εισχωρεί στην ανάμνηση κατά τη στιγμή της αφύπνισης μια χειρονομία δυσανασχέτησης, ένας αφηρημένος τόνος φωνής, μια ελαφριά υποκρισία στην ηδονή και μετατρέπει την αλλοτινή εγγύτητα ήδη σε αυτή την ξενικότητα που έχει γίνει σήμερα. Η απόγνωση έχει την έκφραση του αμετάκλητου, όχι επει­δή τα πράγματα δεν θα μπορούσαν να ξαναγίνουν καλύτερα, αλλά επειδή τραβάει στη δίνη της το ίδιο το παρελθόν. Γιαυτό είναι ανοησία και συναισθηματισμός να θέλει κανείς να διατηρήσει το παρελθόν αμόλυντο από την πλημμυρίδα της βρωμιάς του παρόντος. Καμιά ελπίδα δεν έχει απομείνει για το περασμένο, παρά, εκτεθειμένο ανυπεράσπιστα στη συμφορά, να ξαναπροβάλει από αυτή διαφορετικό. Όποιος όμως πεθαίνει απελπισμένος, ολόκληρη η ζωή του ήταν μάταιη.

 

  1. Die Blumlein alle 311ε (Όλα τα λουλουδάκια)· από τον πρώτο στίχο του τραγουδιού «Trockene Blumen» (Ξερά λουλούδια) του κύκλου Die schone Mullerin (Η ωραία μυλωνού) του ΒεΗιιοειτ
  2. Jean Paul (Friedrich Richter) (1763-1825): από τους γλαφυρότερους ποιητές της κλασσικής γερμανικής λογοτεχνίας, σατιρικός συγγραφέας και φιλόσοφος, πιθανώς ένα από τα πρότυπα του Έμμ. Ροΐδη
  3. Biedermeier: καλλιτεχνικό ρεύμα μεταξύ 1815 και 1848, προπάντων ρυθμός επί­πλωσης, γνωστός για τη μικροαστική λατρεία του καλλωπιστικά λεπτού και χαριτω­μένου.
Advertisements

About critiqueandpraxis

για να οπλίσουμε την κριτική στην καθημερινή δράση για τον κομμουνισμό

Discussion

No comments yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Tags

Anselm Jappe Erich Fromm Ernst Bloch Friedrich Engels Grundrisse Guy Debord Hegel Herbert Marcuze Kant Karl Marx Karl Marx & Friedrich Engels Leo Lowenthal Max Horkheimer Max Horkheimer & Theodor Adorno minima moralia Moishe Postone Otto Fenichel pdf Robert Kurz shoah Theodor W Adorno Walter Benjamin Γερμανική ιδεολογία Μαρξικές προσεγγίσεις άρθρα αλλοτρίωση αναδημοσιεύσεις αντικαπιταλισμός αντισημιτισμός αξία αποσπάσματα αφηρημένη εργασία αφηρημένος χρόνος για εκτύπωση διαλεκτική διαλεκτική του διαφωτισμού εθνικοσοσιαλισμός επανάσταση εργασία εργατική τάξη θέαμα ιδεολογία ιστορία ιστορικός υλισμός καπιταλισμός καπιταλιστική κρίση καταστασιακή διεθνής κοινωνιολογία κριτικές προσεγγίσεις κριτική θεωρία κριτική της αξίας κριτική της βίας κριτική του καπιταλισμού μαζική κουλτούρα μαρξισμός μεταφράσεις οικονομία ολοκαύτωμα ουμανισμός ουτοπία πολιτική οικονομία πολιτιστική βιομηχανία προκαπιταλιστικές κοινωνίες προς ένα νέο μανιφέστο σοσιαλισμός συλλογικά κείμενα συνεντεύξεις σχολή της Φρανκφούρτης τέχνη το αυταρχικό κράτος το κεφάλαιο φασισμός φιλοσοφία ψυχανάλυση ψυχολογία

Blog Stats

  • 34,202 hits
Flag Counter
%d bloggers like this: